వృత్త ఛందస్సు

ఉత్పలమాల

Utpalamāla Meter

ఉత్పలమాల నాలుగు పాదాల వృత్త ఛందస్సు. ప్రతి పాదంలో ఇరవై అక్షరాలు ఉండి, నిర్ణీత గణ క్రమం పద్యానికి సమమైన లయను ఇస్తుంది.

ప్రధాన లక్షణాలు

పాదాలు

పద్యానికి నాలుగు పాదాలు ఉండాలి.

అక్షరాలు

ప్రతి పాదంలో 20 అక్షరాలు ఉంటాయి.

యతి

ప్రతి పాదంలో 10వ అక్షరం వద్ద యతి పాటించాలి.

ప్రాస

నాలుగు పాదాల్లో సాధారణంగా రెండవ అక్షరానికి ప్రాస నియమం పాటిస్తారు.

గణ క్రమం

భ + ర + న + భ + భ + ర + వ

ఇక్కడ చివరి అంటే లఘు–గురు (I U) అమరిక. పూర్తి గురు–లఘు రూపం:

UII · UIU · III · UII · UII · UIU · IU

చంపకమాలతో తేడా

ఉత్పలమాలలో ప్రతి పాదానికి 20 అక్షరాలు, 10వ అక్షరం వద్ద యతి. చంపకమాలలో 21 అక్షరాలు, 11వ అక్షరం వద్ద యతి ఉంటాయి. రెండింటి గణ క్రమాలు కూడా వేరు.