Chandas · ఛందస్సు

గురు లఘు విశ్లేషణ

తెలుగు కవులకు సహాయకారి

మీ కవిత/పద్య ప్రక్రియను / మాత్రా ఛందస్సు గుర్తిస్తుంది— ఉదాహరణకు నానీ, నానో, గజల్, ముత్యాలహారం, రెక్కలు, ద్విపద, రుబాయి, హైకూ, వృత్తానుప్రాసాలంకారాలు…

ఇంగ్లీషులో ఫొనెటిక్‌గా టైప్ చేయండి (ఉదా: namaskaram) — ప్రతి ఖాళీ తరువాత ఇది తెలుగుగా (నమస్కారం) మారుతుంది.

దీర్ఘ స్వరం → గురు
Long Vowel → Guru

దీర్ఘ స్వరం ఉంటే గురు:

హ్రస్వ స్వరం → లఘువు
Short Vowel → Laghu

హ్రస్వ స్వరాలు ఉన్న అక్షరాలు లఘువు:

అనుస్వారం / విసర్గ → గురు
Anusvara / Visarga → Guru

ఏ లఘు అక్షరానికైనా అనుస్వారం (ం) లేదా విసర్గ (ః) వస్తే ఆ అక్షరం గురుగా పరిగణించబడుతుంది.

కందుఃఖం
ద్విత్వ / సంయుక్తాక్షరం → గురు
Double / Conjunct → Guru

ద్విత్వాక్షరం మరియు సంయుక్తాక్షరం ముందు ఉన్న అక్షరం సాధారణంగా గురు అవుతుంది.

అక్కమంత్రి
సూర్య గణములు
Surya · 2
  • III
  • (గల)UI
ఇంద్ర గణములు
Indra · 6
  • నగIIIU
  • సలIIUI
  • నలIIII
  • UII
  • UIU
  • UUI
చంద్ర గణములు
Chandra · 14
  • భలUIII
  • భగురుUIIU
  • తలUUII
  • తగUUIU
  • మలఘUUUI
  • నలలIIIII
  • నగగIIIUU
  • నవIIIIU
  • సహIIUUI
  • సవIIUIU
  • సగగIIUUU
  • నహIIIUI
  • రగురుUIUU
  • నలIIII
యమాతారాజభానసలగం
The Mnemonic

ఛందస్సులో త్రికాక్షర గణాలను గుర్తుంచుకోవడానికి ఉపయోగించే సూత్రం. ప్రతి అక్షరం నుండి మొదలుపెట్టి వరుసగా మూడు అక్షరాల గురు-లఘు అమరికే ఆ గణం రూపం. చివరి 'ల', 'గ' ఒక్క అక్షర గణాలు.

య గణం
Ya Gaṇa
య మా తా
I U U
ఆది లఘువు
మ గణం
Ma Gaṇa
మా తా రా
U U U
మూడు గురువులు
త గణం
Ta Gaṇa
తా రా జ
U U I
అంత్య లఘువు
ర గణం
Ra Gaṇa
రా జ భా
U I U
మధ్య లఘువు
జ గణం
Ja Gaṇa
జ భా న
I U I
మధ్య గురువు
భ గణం
Bha Gaṇa
భా న స
U I I
ఆది గురువు
న గణం
Na Gaṇa
న స ల
I I I
మూడు లఘువులు
స గణం
Sa Gaṇa
స ల గ
I I U
అంత్య గురువు
ల (లఘువు)
La (Laghu)
I
ఒక లఘువు
గ (గురువు)
Ga (Guru)
U
ఒక గురువు
Uగురువు (దీర్ఘం)Iలఘువు (హ్రస్వం)

కావ్యంలో అందాన్ని పెంచే భాషా ప్రయోగాలే అలంకారాలు. ఇవి రెండు రకాలు — శబ్దాలంకారాలు (శబ్ద సౌందర్యం) మరియు అర్థాలంకారాలు (అర్థ సౌందర్యం).

శబ్దాలంకారాలు
Shabdalankaralu · Sound-based
  • వృత్త్యనుప్రాస
    ఒకే హల్లు అనేకసార్లు ఆవృత్తి. ఉదా: 'చిరు చిరు నవ్వుల చిన్నారి'.
  • ఛేకానుప్రాస
    అర్థ భేదంతో ఒకే పదం రెండుసార్లు వరుసగా. ఉదా: 'కమలములు కమలములు'.
  • లాటానుప్రాస
    ఒకే అర్థమున్న పదాలు తాత్పర్య భేదంతో ఆవృత్తి.
  • అంత్యానుప్రాస
    పాదాంతంలో ఒకే అక్షరం/పదం పునరావృత్తి (ప్రాస).
  • యమకం
    ఒకే శబ్దం భిన్నార్థాలతో ఆవృత్తి. ఉదా: 'లేమా! దనుజుల గెలువగలేమా?'.
  • ముక్తపదగ్రస్తం
    ముందు పాదాంతంలోని పదాన్ని తరువాతి పాదంలో మొదట తీసుకోవడం.
అర్థాలంకారాలు
Arthalankaralu · Meaning-based
  • ఉపమాలంకారం
    ఒక వస్తువును మరొక వస్తువుతో పోల్చడం. ఉదా: 'ఆమె ముఖం చంద్రుని వలె ప్రకాశిస్తోంది'.
  • ఉత్ప్రేక్షాలంకారం
    ఉపమేయాన్ని ఉపమానంగా ఊహించడం. ఉదా: 'ఆమె ముఖం చంద్రుడో అన్నట్లుంది'.
  • రూపకాలంకారం
    ఉపమేయ ఉపమానాలకు అభేదం. ఉదా: 'ముఖ చంద్రుడు'.
  • అతిశయోక్తి
    వాస్తవాన్ని మించి వర్ణించడం. ఉదా: 'ఆకాశాన్ని అంటే భవనం'.
  • శ్లేషాలంకారం
    ఒకే పదంలో అనేక అర్థాలు ధ్వనించడం.
  • స్వభావోక్తి
    వస్తు స్వభావాన్ని ఉన్నదున్నట్లుగా వర్ణించడం.
  • అర్థాంతరన్యాసం
    విశేష విషయాన్ని సామాన్య విషయంతో (లేదా విపర్యయం) సమర్థించడం.
  • దృష్టాంతాలంకారం
    ఒక విషయాన్ని దృష్టాంతం (ఉదాహరణ) ద్వారా స్పష్టపరచడం.
  • వ్యతిరేకాలంకారం
    ఉపమేయం ఉపమానం కంటే అధికం అని చెప్పడం.

మీ అభిప్రాయాన్ని పంపించండి

ఈ సాధనాన్ని మెరుగుపరచడానికి మీ అభిప్రాయాలు / సూచనలు పంపండి.

1. గురు లఘు విశ్లేషణ అంటే ఏమిటి? (What is Guru Laghu Analysis?)

తెలుగు ఛందస్సులో పద్య పాదాలను విశ్లేషించడానికి గురు లఘువులను గుర్తించడం మొదటి అడుగు. అక్షరాల ఉచ్ఛారణా కాలాన్ని బట్టి (మాత్రా కాలం) వాటిని గురువు (U) లేదా లఘువు (I) అని విభజిస్తారు. ఈ ఆన్‌లైన్ సాధనం మీ తెలుగు వచనానికి స్వయంచాలకంగా గణ విభజన చేసి చూపిస్తుంది.

2. ఈ సాధనం ఏ ఏ ఛందస్సు రకాలను గుర్తిస్తుంది?

ఈ టూల్ సహాయంతో మీరు ఉత్పలమాల, చంపకమాల, శార్దూలము, మత్తేభము వంటి వృత్త పద్యాల గణాలను, అలాగే సూర్య గణాలు మరియు ఇంద్ర గణాల అమరికలను సులభంగా విశ్లేషించవచ్చు.

3. How to use this Telugu Prosody Analyzer?

Simply type or paste your Telugu poetry lines into the text box above and click the 'విశ్లేషించు' (Analyze) button. The tool will break down the text, apply Chandas rules, and display the Guru-Laghu patterns instantly.