గురువు, లఘువు అంటే ఏమిటి?
లఘువు (I) ఒక మాత్ర కాలంలో పలికే అక్షరం. గురువు (U) రెండు మాత్రల కాలంలో పలికే అక్షరం. గురువును Uతో, లఘువును Iతో సూచిస్తారు.
గురువు–లఘువు గుర్తింపు
దీర్ఘ స్వరం → గురువు
ఆ, ఈ, ఊ, ఏ, ఐ, ఓ, ఔ వంటి దీర్ఘ స్వరాలు ఉన్న అక్షరాలు గురువులు.
హ్రస్వ స్వరం → లఘువు
అ, ఇ, ఉ, ఋ, ఎ, ఒ వంటి హ్రస్వ స్వరాలు ఉన్న అక్షరాలు సాధారణంగా లఘువులు.
అనుస్వారం / విసర్గ → గురువు
అక్షరానికి ం లేదా ః వచ్చినప్పుడు అది గురువుగా పరిగణించబడుతుంది. ఉదా: కం, దుఃఖం.
సంయుక్తాక్షరం ముందు → గురువు
ద్విత్వ లేదా సంయుక్తాక్షరానికి ముందున్న హ్రస్వాక్షరం సాధారణంగా గురువు అవుతుంది. ఉదా: అక్క, మంత్రి.
గుర్తుంచుకోవాల్సిన సూచనలు
- పాదం చివర ఉన్న లఘువును అవసరానుసారం గురువుగా స్వీకరించే సంప్రదాయం ఉంది.
- అక్షర రూపం కంటే ఉచ్చారణ కాలమే నిర్ణయంలో ముఖ్యమైనది.
- గురు–లఘు వరుసను మూడు అక్షరాల చొప్పున విభజిస్తే గణాలు తెలుస్తాయి.
చిన్న ఉదాహరణ
“శ్రీరామ” వంటి పదాన్ని అక్షరాలుగా విడదీసి, ప్రతి అక్షరపు ఉచ్చారణ కాలాన్ని పరిశీలించి U / I క్రమాన్ని రాయాలి.
U · U · I