వృత్త ఛందస్సు

చంపకమాల

Champakamāla Meter

చంపకమాల నాలుగు పాదాలతో నడిచే ప్రసిద్ధ వృత్త ఛందస్సు. ప్రతి పాదంలో ఇరవై ఒక్క అక్షరాలు, ఒకే గణ క్రమం ఉంటాయి.

ప్రధాన లక్షణాలు

పాదాలు

పద్యానికి నాలుగు పాదాలు ఉండాలి.

అక్షరాలు

ప్రతి పాదంలో 21 అక్షరాలు ఉంటాయి.

యతి

ప్రతి పాదంలో 11వ అక్షరం వద్ద యతి పాటించాలి.

ప్రాస

నాలుగు పాదాల్లో సాధారణంగా రెండవ అక్షరానికి ప్రాస నియమం పాటిస్తారు.

గణ క్రమం

న + జ + భ + జ + జ + జ + ర

గురు–లఘు రూపం:

III · IUI · UII · IUI · IUI · IUI · UIU

ఎలా పరిశీలించాలి?

  1. ప్రతి పాదాన్ని 21 అక్షరాలుగా విడగొట్టాలి.
  2. అక్షరాలను గురు–లఘువులుగా గుర్తించాలి.
  3. మూడు అక్షరాల చొప్పున ఏడు గణాలుగా విభజించాలి.
  4. న–జ–భ–జ–జ–జ–ర క్రమం, యతి, ప్రాస సరిపోతున్నాయో చూడాలి.